EPR w Estonii: rejestry, obowiązki i praktyka

Od przedstawiciela. Estońska ustawa opakowaniowa wymaga, by firma bez siedziby w Estonii wprowadzająca tam opakowania - niezależnie od sposobu sprzedaży - wyznaczyła przedstawiciela z siedzibą w Estonii, który wykonuje wszystkie jej obowiązki. Bez niego nie zarejestrujesz się także w rejestrze elektroniki i baterii, bo ten wprost przyjmuje wyłącznie producentów estońskich.

To prawdziwy podatek akcyzowy - ewenement w skali Unii - administrowany przez estoński urząd skarbowy, ze stawkami 2,50 EUR/kg dla tworzyw i metali, 1,20 dla papieru i drewna oraz 0,60 dla szkła. W praktyce jej nie płacisz, bo przekazanie obowiązków organizacji odzysku zwalnia z akcyzy. Ważna konsekwencja: brak takiej umowy tworzy zaległość podatkową z odsetkami naliczanymi dziennie, a nie zwykłą karę administracyjną.

Tak, ale wąski i tylko podatkowy: poniżej 25 kg opakowań z tworzyw i 50 kg z pozostałych materiałów kwartalnie akcyza nie przysługuje. Uwaga - od maja 2023 r. ten próg nie zwalnia już z obowiązków ustawy opakowaniowej: rejestracja, umowa z organizacją i sprawozdawczość zostają. Dlatego przy małej skali i tak porządkujemy stronę EPR, a próg traktujemy wyłącznie jako ulgę podatkową.

Rejestr PROTO obejmuje producentów, a definicja wprost wymienia sprzedawców wysyłających sprzęt z innego kraju bezpośrednio estońskim użytkownikom. Firm zagranicznych rejestr nie przyjmuje bezpośrednio - robi to przedstawiciel z miejscem działalności w Estonii, na podstawie pisemnego pełnomocnictwa. Wniosek składa się przed rozpoczęciem sprzedaży, a urząd ma 45 dni na rozpatrzenie. Baterie wchodzą w ten sam rejestr, z dodatkowym obowiązkiem przystąpienia do organizacji od 2026 r.

Dane opakowaniowe trafiają do rejestru PAKIS do 31 marca za rok poprzedni (jeśli przekazałeś obowiązki organizacji, raportuje ona za Ciebie), dane audytowe do 1 września. Rejestr PROTO ma termin 31 stycznia. Akcyzę - jeśli w ogóle wystąpi - deklaruje się i płaci do 15. dnia miesiąca po okresie rozliczeniowym. Dokumentację przechowuje się 7 lat, a powyżej 20 ton opakowań rocznie dochodzi audyt biegłego rewidenta.

Za niewykonanie obowiązków odbioru i odzysku osoba prawna odpowiada do 200 000 EUR, za naruszenia ewidencyjne do 100 000 EUR, a niezależnie od tego urząd może nałożyć grzywnę przymuszającą do 32 000 EUR do czasu wykonania nakazu. Do tego dochodzi wspomniana ścieżka podatkowa: nierozliczona akcyza z odsetkami. Zaległości domykamy w obu torach naraz.